Ετικέτες

10.6.18

Ἱστορικό τοῦ ὕμνου «Ἄξιον ἐστὶν»-εορτάζεται στις 11 Ιουνίου


Πότε ακούστηκε για πρώτη φορά ο ύμνος Άξιον Εστίν μπροστά στην εικόνα της Θεοτόκου από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ- πώς γράφηκε θαυματουργικά με το δάκτυλό του πάνω σε πέτρινη πλάκα.

11 ουνίου: Τ ατ μέρ, Σύναξις το Παμμεγίστου ρχαγγέλου Γαβριήλ, ν τ κοιλάδι το δειν, τοι, τ θαμα το «ξιον στίν».
Στ Σκήτη το Πρωτάτου, πο βρίσκεται στς Καρυς το γ. ρους ,κοντ στν τοποθεσία τς Ι. Μονς Παντοκράτορος, εναι νας λάκκος (χαράδρα) μεγάλος πο χει διάφορα Κελλιά.
Σ να π ατ τ Κελλι πο ταν φιερωμένο στν Κοίμηση τς Θεοτόκου, κατοικοσε νας νάρετος ερομόναχος γέροντας μ τν ποτακτικό του. πειδ δν συνηθίζονταν ν γίνεται καθιερωμένη γρυπνία κάθε Κυριακ στν παραπάνω Σκήτη το Πρωτάτου, κατ τ σπέρας νς Σαββάτου θέλοντας Γέροντας ν πάει στν γρυπνία λέγει στν ποτακτικ :
γ Τέκνο μου θ πάω ν κούσω τν γρυπνία ς συνήθως. σ μενε στ κελ κα νάγνωσε τν κολουθία σου. Κα τσι φυγε.
φο ρθε τ βράδυ, κούει ποτακτικς ν χτυπάει κάποιος τν πόρτα το κελλιο. Πγε, τν νοιξε κα βλέπει κάποιον ξένο κα γνωστο μοναχό, ποος φο παρακάλεσε, μπκε κα μεινε κείνη τ βραδι στ κελλί.
Τν ρα το ρθρου σηκώθηκαν κα ψαλλαν κα ο δύο τν κολουθία. ταν μως λθαν στν Τιμιωτέραν τν Χερουβίμ, ποτακτικς ψαλλε ως τέλους τ συνηθισμένο κα παλαι μνο το γ. Κοσμ το Ποιητο, ν ξένος μοναχς στάθηκε μπροστ π τν εκόνα τς Θεοτόκου κα μ περισσ ελάβεια κα φόβο κάνοντας λλη ρχ το μνου τν ψαλλε μελιρρύτως ς ξς: « ξιον στν ς ληθς, μακαρίζειν σ τν Θεοτόκον, τν ειμακάριστον, κα παναμώμητον, κα μητέρα το Θεο μν».Μετ πισύναψε κα τν Τιμιωτέραν μέχρι τέλους.
ταν κουσε ατ ποτακτικς νθουσιάστηκε φ’ νς γι τ νέο μνο φετέρου γι τν κατ κάποιο τρόπο γγελοειδ φων κα οράνιο μελδία πο κουσε κα λέει πρς τν ξένο μοναχό:
μες μόνο τν Τιμιωτέρα ψάλλουμε. Τ ξιον στίν, δν τ χουμε κούσει ποτέ, οτε μες λλ οτε κα ο πρωτύτεροι πό μς. λλ σ παρακαλ, κάνε γάπη κα γράψε σ μένα τν μνο ατ γι ν τν ψάλλω κα γ στν Θεοτόκο.
– Φέρε μου μελάνι κα χαρτ γι ν γράψω τν μνο, το επε ξένος μοναχός.
– Δν χω οτε μελάνι, οτε χαρτπε ποτακτικός. Τότε ξένος μοναχς επε
:– Φέρε μου μία πλάκα .
ποτακτικς πγε τότε κα φερε (μάλιστα λέγεται τι πλάκα ατ ταν π τ δάπεδο το ναο κάτι πο εναι πολ πιθανόν). Τν πρε λοιπν ξένος, κα γραψε πάνω σ’ ατν μ τ δάκτυλό του τν παραπάνω μνο, τ ξιον στίν. Κι το θαύματος!!! Τ γράμματα χαράχθηκαν τόσο βαθι πάνω στν σκληρ πλάκα σν ν γράφηκαν σ μαλακ πηλό.Κα ποις ν περιγράψει τν κπληξη το ποτακτικο πο βρέθηκε μπροστ σ’ ατ τ ξαίσιο γεγονός, ποος δίκαια στάθηκε μβρόντητος κα παράλαβε τν πλάκα π τν ξένο. Μετ επε ξένος στν ποτακτικό:
π σήμερα κα στ ξς τσι ν ψάλλετε ατ τν μνο κα σες, λλ κα λοι ο ρθόδοξοι στν Κυρία μν Θεοτόκο. Κα μετ ξαφανίστηκε.ταν ρχάγγελος Γαβριήλ, πεσταλμένος π τ Θεό, γι ν ποκαλύψει τν γγελικ ατ μνο στν νθρωπότητα. ποτακτικς μοναχς δοκιμάζοντας κπληξη στν κπληξη κα χαρ στν χαρά, προσκύνησε τν τόπο που στάθηκε γγελος κα ξεφώνησε: «Νν εδα ληθς τι ξαπέστειλε Κύριος τν γγελο Ατο» κα τενίζοντας τν εκόνα τς Θεοτόκου «Δεδοξασμένα λαλήθη περί σο πόλις το Θεο, Δέσποινά μου Μαρία».φο πέστρεψε κα Γέροντας π τν γρυπνία στ κελλί, ρχισε ποτακτικς ν το διηγεται τ συμβαίνοντα κα ν το ψάλλει τ ξιον στίν, πως το παρήγγειλε γγελος κα στ συνέχεια το δειξε κα τν πλάκα μ τ γγελοχάρακτα γράμματα. Γέροντας κούγοντας κα βλέποντας λα ατά, μεινε κστατικς πέναντι στ θαμα ατό.Πραν κα ο δύο τν γγελοχάρακτη πλάκα κα πγαν στ Πρωττο. Τν δειξαν στν Πρτο λλ κα στος Γέροντες τς Κοινς Σύναξης κα τος διηγήθηκαν λα τ γενόμενα. Ατο δόξασαν τ Θε κα εχαρίστησαν τ Κυρία Θεοτόκο γι τ ξαίσιο ατ Θαμα. μέσως στειλαν τν πλάκα στν Κωνσταντινούπολη πρς τν Πατριάρχη κα τν Ατοκράτορα φο τος γραψαν κα γράμματα πο ξιστοροσαν λη τν πόθεση το γεγονότος.π τότε κα μετ γγελικς ατς μνος διαδόθηκε σ λη τν Οκουμένη κα ψάλλεται στ Θεομήτορα π λους τούς ρθοδόξους. δ εκόνα τς Θεοτόκου πο βρισκόταν στν κκλησία το Κελλίου στ ποο γινε ατ τ Θαμα, μ κοιν πόφαση τν Πατέρων ποφασίσθηκε ν μεταφερθε στ Ι. Βμα το Πρωτάτου,πίσω π τν για Τράπεζα, που βρίσκεται μέχρι κα σήμερα, σν σ θρόνο βασιλικό.π τότε ερ ατ Εκόνα πρε τν νομασία το γγελικο μνου «ξιον στίν»,πειδ μπροστ στν εκόνα ατ ψάλθηκε γι πρώτη φορ π τν γγελο μνος ατός. Τ κελλ πρε τν πωνυμία «ξιόν στι» ν λάκκος ( τοποθεσία) πο βρίσκεται τ κελλ νομάζεται π λους μέχρι σήμερα «δειν» (δηλαδή, ψάλλειν), πειδ κε γι πρώτη φορ ψάλθηκε γγελικς κα Θεομητροπρεπς ατς μνος.
Τ θαμα ατ εναι παλαι κα γινε τ 980 μ.Χ. (6488 τη π κτίσεως κόσμου) π τς Βασιλείας Βασιλείου κα Κωνσταντίνου τν αταδέλφων πο νομαζόντουσαν κα Πορφυρογέννητοι, υἱῶν το Ρωμανο το νέου κα π πατριαρχίας Νικολάου το Χρυσοβέργου.
πως   Δεσπότης τν λων Θες δωσε τς Θεοχάρακτες πλάκες μ τς δέκα ντολές, στος βραίους, τσι κα τώρα ρχάγγελος το Θεο δωσε σ λους τους ρθοδόξους τν πλέον γλυκύτερο μνο τς Μητέρας το Θεο γραμμένο σ λίθινη πλάκα μ τ ρχαγγελικό του δάκτυλο.
Κα φυσικ κπληρώθηκε κα  προφητεία το ρχαγγέλου πο επε τι θ τν ψάλλουν λοι ο ρθόδοξοι τν μνο ατ γιατί τόσο κοινς κα τόσο ποθεινς γινε γγελοσύνθετος ατς μνος στος χριστιανος πο τν ψάλλουν πάντα μεγαλοφώνως σήμερα μ λη τους τν καρδι ες δόξαν τς περαγίας Δεσποίνης μν Θεοτόκου.


aksion_esti_01
ζωγραφικς τύπος της νήκει στν τύπο τς «λεούσας» Παναγίας. Τ κύριο χαρακτηριστικό της εναι τι πέραγνος Μήτηρ το Θεο κρατ τν ησο Χριστ (παιδ) στν δεξι γκαλιά της, Εναι δηλαδ τύπος τς Θεοτόκου τς δεξιοκρατούσας. Τ ριστερ χέρι το ησο εσχωρε κάτω π τ μαφόριο κα τ κουκούλιο τς Θεοτόκου, πρς τν κόρφο κα τν καρδιά της.Ατ δείχνει κα τν ξάρτηση τς νθρώπινης φύσεως το Χριστο π τν τροφ Μητέρα Του. Εκόνες πως ατ χρησιμοποιήθηκαν, κατ τν αρετικν γι τν εκονογραφικ διακήρυξη κα διατύπωση το ρθοδόξου δόγματος τς κκλησίας μας περ τς νανθρωπήσεως το Θεο Λόγου. ησος Χριστς κρατ ελητάριο στ δεξ χέρι Του πο γράφει τν ξς προφητεία το προφήτη σαΐα: «Πνεμα Κυρίου π’ μέ, ο νεκεν χρισέ με…» (Ψαλμ. ΡΒ , 20-21).

Τ Δευτέρα τς Διακαινησίμου κάθε τους, σύμφωνα μ πολ παλι θιμο εκόνα το «ξιον στν» λιτανεύεται στς Καρυς το γ. ρους, ν τ θαύματα πο Θεία Χάρις νεργε δι τς εκόνας ατς δικαίως τς δωσαν τν προσωνυμία τς «θαυματουργο».
πολυτίκιον. χος δ’. Ταχ προκατάλαβε.
Πατέρων θροίσθητε, πσα το θω πληθύς, πιστς ορτάζοντες, σήμερον χαίροντες, κα φαιδρς λαλάζοντες, πάντες ν εφροσύν, το Θεο γρ Μήτηρ, νν παρ το γγέλου, παραδόξως μνεται διό ς Θεοτόκον ε ταύτην δοξάζομεν.


 Το κείμενο βασίστηκε στο αντίστοιχο άρθρο από:

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ να γράφετε τα σχόλια σας με ελληνικούς χαρακτήρες.

Τα σχόλια σας θα πρέπει να αναφέρονται στην εν λόγω ανάρτηση και να διατυπώνονται κόσμια ακόμα και αν διαφωνείτε.