Ποιὰ ἁμαρτήματα συγχωροῦνται μετά τον θάνατο;

                

ΑΓΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΥΝΑΪΤΗ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ
ΕΡΩΤΗΣΙΣ 22η Ποιὰ ἁμαρτήματα συγχωροῦνται μετὰ τὸν θάνατο μὲ τὶς λειτουργίες, προσευχὲς καὶ ἐλεημοσύνες ποὺ γίνονται γιὰ τοὺς πεθαμένους;




                                            

ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ Καὶ γιὰ τὸ ἐρώτημα αὐτὸ πάλι ὁ μεγάλος Διονύσιος λέγει, ὅτι, ἐὰν τὰ ἁμαρτήματα ἐκείνου ποὺ πέθανε εἶναι μικρὰ καὶ ἀσήμαντα, προκύπτει κάποια ὠφέλεια ἀπὸ αὐτὰ ποὺ τελοῦνται γι’ αὐτόν. Ἐὰν ὅμως εἶναι βαριὰ καὶ φοβερά, ἀπέκλεισε ὁ Θεὸς τὴν ὠφέλεια. Ὡστόσο ἐμεῖς πρέπει νὰ φροντίζουμε γιὰ τὶς ψυχές μας καὶ νὰ μὴ ἐλπίζουμε ὅτι μετὰ τὸ θάνατό μας θὰ συγχωρηθοῦμε μὲ τὶς προσφορές τῶν ἄλλων.

Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτη, ἀπὸ τό, Γιὰ τὰ ἱερὰ σκεύη. Ἐγὼ ὅμως, ἀκολουθώντας τὴ Γραφή, γνωρίζω καλὰ ὅτι ὁ καθένας θὰ ἔχει τὴν ἀπολύτρωσή του ἀμοιβαία. Γιατὶ λέγει· «Ὁ Κύριος ἀπέκλεισε κάθε ὠφέλεια σ’ αὐτόν»· καί· «Ὁ καθένας θὰ λάβει ὅ,τι τοῦ ταιριάζει γιὰ ὅσα ἔκανε μὲ τὸ σῶμά του, εἴτε καλό, εἴτε κακό». Ὑπάρχουν βέβαια καὶ οἱ προσευχὲς τῶν δικαίων καὶ στὴ ζωὴ αὐτὴν ἐδῶ, ἀλλὰ μετὰ θάνατο ἐνεργοῦν μόνο σὲ ἐκείνους ποὺ εἶναι ἄξιοι τῶν προσευχῶν, πρᾶγμα ποὺ μᾶς διδάσκουν οἱ ἀληθινὲς παραδόσεις τῶν Γραφῶν. Γιατὶ τί ὠφελήθηκε ὁ Σαοὺλ ἀπὸ τὴν προσευχὴ τοῦ Σαμουήλ; Καὶ τί ὠφέλησε τὸν ἑβραϊκὸ λαὸ ἡ προσευχὴ τοῦ προφήτη; Καὶ ὁ θεῖος ἱεράρχης φανερώνει, ὅπως λέγει ἡ Γραφή, τὴ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ, γιατὶ εἶναι ἄγγελος τοῦ παντοκράτορα Θεοῦ. Ἔμαθε λοιπὸν ἀπὸ τὴ θεοπαράδοτη Γραφή, ὅτι σ’ ἐκείνους ποὺ ἔζησαν σύμφωνα μὲ τὸν νόμο τοῦ Θεοῦ, ἡ καθαρότατη καὶ θεϊκὴ ζωὴ ἀνταμείβεται ὅπως τῆς ἀξίζει ἀπὸ τὶς δικαιότατες καὶ θεῖες ζυγαριές, παραβλέποντας μὲ τὴν καλωσύνη τῆς θείας φιλανθρωπίας τὶς κηλίδες ποὺ ἔγιναν ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη ἀδυναμία, γιατὶ, ὅπως λέγει ἡ Γραφή, «Κανένας δὲν εἶναι καθαρὸς ἀπὸ κηλίδα».

Αὐτὰ γνωρίζει ὁ ἱεράρχης ὅτι εἶναι ὑπεσχημένα ἀπὸ τὴ θεία Γραφή, καὶ ζητᾶ αὐτὰ νὰ γίνουν, καὶ νὰ δωρηθοῦν σ’ ἐκείνους, ποὺ ἔζησαν ὅπως θέλει ὁ Θεός, οἱ ἱερὲς ἀνταμοιβές. Γιατὶ ποτὲ ὁ Ἱεράρχης, ὁ προφήτης τῆς θείας δικαιοσύνης, δὲν θὰ ζητοῦσε ἐκεῖνα ποὺ δὲν εἶναι ἀρεστὰ στὸν Θεὸ καὶ δὲν ἔχουν ὑποσχεθεῖ ἀπὸ αὐτόν, κατὰ τρόπο ποὺ ταιριάζει στὸν ἴδιο. Γι’ αὐτὸ δὲν προσεύχεται ζητώντας αὐτὰ γιὰ τοὺς μὴ ἀρεστοὺς στὸν Θεὸ νεκρούς, ὄχι μόνο ἐπειδὴ μὲ αὐτὸ θὰ παρεκκλίνει ἀπὸ τὴν προφητικὴ τάξη, ἂν καὶ βέβαια στὰ ἱεραρχικὰ θὰ τὸ ἀποτολμήσει μὲ αὐθάδεια παρακινημένος ἀπὸ τὸν τελετάρχη, ἀλλὰ ἐπειδὴ καὶ ἡ ἀνόσια προσευχὴ θὰ ἔρθει σὲ ἀντίθεση πρὸς τὴ δίκαιη Γραφή, καὶ ὁ ἴδιος δικαίως θὰ ἀκούσει· «Ζητᾶτε καὶ δὲν παίρνετε, ἐπειδὴ ζητᾶτε κακῶς».

Ἀπὸ τὶς Διαταγὲς τῶν Ἀποστόλων. Νὰ τελεῖτε τὴν τρίτη ἡμέρα τῶν νεκρῶν μὲ ψαλμοὺς καὶ προσευχές, πρὸς τιμὴν ἐκείνου ποὺ ἀναστήθηκε τὴν τρίτη ἡμέρα, καὶ τὴν ἐνάτη ὑπὲρ τῶν ζώντων καὶ τῶν νεκρῶν, καὶ τὴν τεσσαρακοστή, σύμφωνα μὲ τὸν παλιὸ νόμο καὶ τύπο (ἐπειδὴ ἔτσι τὸν πένθησε τὸν Μωυσῆ ὁ λαός), καὶ κατὰ τὴ συμπλήρωση ἑνὸς χρόνου γὰρ τὴ μνήμη του νὰ δίνονται στοὺς φτωχοὺς ἀπὸ τὰ ὑπάρχοντά του, γιὰ νὰ τὸν θυμοῦνται. Αὐτὰ βέβαια τὰ λέμε γιὰ τοὺς εὐσεβεῖς. Γιὰ τοὺς ἀσεβεῖς ὅμως, καὶ ἂν ἀκόμα δώσεις ὅλα τὰ ἐγκόσμια, δὲν θὰ τὸν ὠφελήσεις καθόλου. Γιατὶ αὐτὸς στὸν ὁποῖο, ὅταν ζοῦσε, ὁ Θεὸς ἦταν ἐχθρός, ἀσφαλῶς θὰ εἶναι καὶ τώρα ποὺ πέθανε. Διότι δὲν ὑπάρχει ἀδικία στὸν Θεό. Γιατὶ «ὁ Κύριος εἶναι δίκαιος καὶ ἀγαπᾶ τὴ δικαιοσύνη», καὶ «Νὰ ὁ ἄνθρωπος καὶ τὸ ἔργο του», καὶ «Σὺ θὰ ἀνταποδώσεις στὸν καθένα σύμφωνα μὲ τὰ ἔργα του».

Ἀπὸ τὸν Ἰεζεκιήλ. «Ἡ δικαιοσύνη τοῦ δικαίου θὰ ὠφελήσει τὸν ἴδιο, καὶ ἡ παρανομία τοῦ παράνομου θὰ βλάψει τὸν ἴδιο. Τὸν καθένα ἀπὸ σᾶς θὰ τὸν κρίνω ἀνάλογα μὲ τὸν δρόμο ποὺ βαδίζει, Ἰσραηλιτικὲ λαέ, λέγει ὁ Κύριος».

Τοῦ ἁγίου Ἐπιφανίου, ἀπὸ τὸ Πανάριο. Ὠφελεῖ ὅμως καὶ ἡ προσευχὴ ὑπὲρ τῶν εὐσεβῶν νεκρῶν, ἔστω κι ἂν δὲν διαγράφει τὰ μεγάλα ἁμαρτήματα, γιὰ τὰ σφάλματα ποὺ πολλὲς φορὲς κάναμε, σὰν ἄνθρωποι ποὺ εἴμαστε, ἀκούσια καὶ ἑκούσια.

Τοῦ ἰδίου, ἀπὸ τὸ ἴδιο ἔργο. Δὲν ὑπάρχει (μετάνοια) μετὰ θάνατον. Γιατὶ οὔτε ὁ Λάζαρος πῆγε ἐκεῖ στὸν πλούσιο, οὔτε ὁ πλούσιος στὸν Λάζαρο, ἐπειδὴ τὰ ταμεῖα σφραγίστηκαν καὶ συμπληρώθηκε ὁ χρόνος, ὁ ἀγώνας ἔγινε καὶ τὰ στεφάνια ἀπονεμήθηκαν, καὶ ἐκεῖνοι ποὺ νικήθηκαν στὸ σκάμμα τῆς ζωῆς διώχτηκαν, καὶ ὅλα τελείωσαν καθαρὰ μετὰ τὴν ἀναχώρηση ἀπὸ τὴν ἐδῶ ζωή.

Τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου, ἀπὸ τὸ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιο. Ὅποιος δὲν διέγραφε ἐδῶ τὶς ἁμαρτίες του, πηγαίνοντας ἐκεῖ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποφεύγει τὶς συνέπειες γι’ αὐτές. Καὶ ὅπως οἱ κρατούμενοι τῶν ἐδῶ φυλακῶν ὁδηγοῦνται στὸ δικαστήριο μὲ τὶς ἁλυσίδες, ἔτσι καὶ ὅλες οἱ ψυχές, ὅταν φύγουν ἀπὸ ἐδῶ, φορώντας τὶς διάφορες ἁλυσίδες τῶν ἁμαρτιῶν τους, ὁδηγοῦνται στὸ φοβερὸ βῆμα τῆς κρίσεως.

ΑΚΤΙΝΕΣ